T̀M HIỂU THÁNH LỄ
trích trong cuốn 40 câu hỏi về Thánh Lễ
của LM Giuse Vũ Thái Ḥa
38. Tại sao ngôn ngữ phụng vụ không thích nghi với ngôn ngữ ngày nay
?
Ngôn ngữ phụng vụ phải
thích nghi sao cho mọi tín hữu hiểu được, không phải chỉ dành riêng cho một
nhóm người riêng biệt nào đó, qua chức vụ hay nhờ học tập nhiều mới thấu
hiểu được. Vả lại thánh lễ biểu hiện sự hiệp thông của mọi tín hữu trong
Chúa Kitô.
Nhưng mỗi người phải có
một thời gian học hỏi mới có thể hiểu được một ngôn ngữ nào đó. Thí dụ :
chúng ta không thể làm cho một người nào đó hiểu về ngôn ngữ của các thảo
tŕnh trên máy vi tính, trong khi người đó chưa sử dụng máy vi tính bao giờ
cả ! Hoặc là, chúng ta không thể buộc người nào đó chưa từng chơi túc cầu
phải hiểu ngay được bài tường thuật truyền h́nh về giải bóng tṛn thế giới !
Về ngôn ngữ phụng vụ cũng vậy thôi.
Cầu nguyện theo Kitô giáo
không phải chỉ nói lên nguyện vọng của ḿnh với Thiên Chúa. Nhưng lời cầu
nguyện c̣n làm cho chúng ta liên kết với Thiên Chúa, v́ qua lời cầu nguyện
của chính Chúa Kitô, qua lời nói và việc làm của Người, mà người tín hữu lặp
lại như lời cầu nguyện của chính ḿnh vậy.
Chúng ta có được hướng dẫn
thực sự trong việc cầu nguyện, trong việc đọc Kinh Thánh không ? Chúng ta có
tiếp tục đào sâu giáo lư sơ cấp mà chúng ta đă được học lúc c̣n bé thơ không
?
39. Để cử hành thánh lễ, người ta có thể thay thế bánh miến và rượu
nho bằng các thứ khác, chẳng hạn bằng cơm và trà ở Á Châu, hoặc bằng bánh
khoai ḿ và rượu thốt-nốt bên Phi Châu được không ?
Ngày nay, Kitô giáo được
loan truyền khắp thế giới và Công Đồng Vaticanô II mong muốn mỗi dân tộc
diễn tả đức tin theo truyền thống văn hóa riêng của ḿnh. Vậy tại sao không
thích nghi bữa tiệc Thánh Thể với bữa ăn truyền thống của mỗi dân tộc ?
Bánh miến (làm bằng bột
ḿ) và rượu nho có vẻ quá gắn bó với nền văn hoá Cận Đông và Tây Phương.
Nhưng chúng ta đừng quên rằng Chúa Giêsu là người Do-thái, chính Người đă
dùng bánh miến và rượu nho để lập phép Thánh Thể.
Dùng bánh miến và rượu nho
cũng là một cách để nhớ lại rằng Thiên Chúa đă đi vào Lịch Sử. Mạc khải Kitô
giáo đă được thực hiện trong một nơi chốn rơ rệt và một thời điểm nhất định.
Khi chúng ta tuân theo huấn lệnh của Chúa Giêsu “Hăy làm việc này để nhớ đến
Thầy”, chúng ta phải để ư đến những điều kiện cụ thể này của việc Người nhập
thể.
Đàng khác, chúng ta đừng
quên biểu tượng phong phú của bánh miến và rượu nho trong Kinh Thánh, thí dụ
:
° “Thầy là bánh hằng sống”
(Gioan 6, 35.48). “Thầy là bánh từ trời xuống. Ai ăn bánh này sẽ sống đời
đời” (Gioan 6, 51). (Bánh ở đây phải hiểu là bánh miến).
° “Thầy là cây nho thật”
(Gioan 15, 1). “Thầy là cây nho, các con là ngành nho...” (Gioan 15, 5).
“Bánh miến” và “cây nho”
là hai đề tài rất thường gặp trong Kinh Thánh.
Do đó, hai thứ thực phẩm
này, hơn hẳn mọi thứ khác, nêu bật ư nghĩa về mối giao ước mới và vĩnh cửu
giữa Thiên Chúa và loài người, được đóng ấn trong Đức Giêsu Kitô và được cử
hành trong mỗi thánh lễ.
40. Tại sao buộc đi lễ ngày Chúa nhật ?
Ngày nay, nhiều tín hữu
nhiệt thành không thích kiểu nói “buộc đi lễ ngày Chúa nhật”. Họ khó chấp
nhận việc dâng lễ ngày Chúa nhật như là một bổn phận phải giữ ! Thật vậy,
người ta thường nói đến Kitô giáo với những bổn phận phải chu toàn.
Những kiểu nói “luật
buộc”, “bổn phận” đúng ra nên được hiểu như là những dấu hiệu báo động :
chúng không chỉ định một lư tưởng phải vươn tới, nhưng chỉ là một nhắc nhở
ḷng trung thành cần phải giữ và phát triển.
Khi đức tin sống động, th́
không cần phải nói đến việc buộc giữ ngày Chúa nhật. Nếu yêu mến Chúa Kitô
th́ chúng ta không thể không đáp lại lời mời gọi của Người. Khi đang đói và
được người ta dọn một bữa ăn thịnh soạn, hỏi rằng chúng ta có thực sự bị bắt
buộc ăn hay không ? Nếu chúng ta khao khát hạnh phúc và b́nh an, th́ chỉ có
Chúa Kitô mới có thể làm cho chúng ta thỏa ḷng. Vậy có bị bắt buộc phải
tiếp đón Chúa Kitô khi Người mời gọi chúng ta đến dự tiệc Thánh Thể của
Người không ? Tham dự thánh lễ không phải là dịp để chúng ta lấy lại sức cho
đời sống thường nhật của chúng ta hay sao ?
Trước câu hỏi : “Có buộc
đi lễ các ngày Chúa nhật hay không ?”, câu trả lời sẽ là “có” cho những ai
không mắc ngăn trở thật sự để đến tham dự thánh lễ.
Vả lại, Giáo Hội khuyên
nhủ các tín hữu cử hành thánh lễ hằng ngày. Tham dự thánh lễ mỗi ngày là
thông phần hoàn toàn với hành vi phụng vụ của Giáo Hội để dâng lên trên bàn
thờ tất cả đời sống và lịch sử của con người. Đối với các tín hữu có thể đi
nhà thờ được, thánh lễ hằng ngày đặt sự phục sinh của Chúa Kitô ngay giữa
các hoạt động trong ngày của họ : nghề nghiệp, gia đ́nh, xă hội, v.v...
Trong mối quan hệ của
chúng ta đối với Thiên Chúa, khi chúng ta bắt đầu tính toán để khỏi làm hơn
bổn phận đ̣i hỏi, làm vừa vặn cho đúng luật buộc, khi chúng ta cố “mặc cả”
về điều “được phép” và “điều cấm đoán” để t́m ra những điều dễ làm hơn, khi
chúng ta muốn t́m ơn cứu rỗi “rẻ tiền”, th́ lúc đó chúng ta nên xét lại t́nh
trạng sức khỏe đức tin của chúng ta !