CHẾT CŨNG KHÔNG NÓI RA
René Belbenois, người tù khổ sai trên đảo Guyane thuộc Pháp,
đă vượt ngục trên chiếc thuyền độc mộc của thổ dân. Ông vượt hàng ngàn hải
lư qua biển Antilles, đi bộ xuyên những cánh rừng bạt ngàn ở châu Mỹ La
tinh, để sau cùng đến được Mỹ. Tập nhật kư dầy cộm của ông ghi nhận trung
thực số phận bị thảm của tù nhân được các nhà xă hội học và giới văn học Mỹ
đặc biệt quan tâm. Sau khi được sắp xếp, gọt giũa lại, tác phẩm bỗng chốc
trở thành một best-seller với hàng triệu ấn bản được tiêu thụ trong thời
gian ngắn. Xin trích giới thiệu cùng bạn đọc một đoạn sau đây:
********************************
Ḍng hải lưu đẩy con thuyền nhỏ của chúng tôi lao vun vút
hướng về cửa sông Rio Acarouany. Ánh chiều tà bắt đầu nhợt nhạt để bóng tối
chóng dâng lên từ các cánh rừng già mênh mông. Sau lưng chúng tôi là ngục
tù thảm khóc. Trước mặt là biển Antilles lúc nhúc cá nhà táng, mồ chôn xác
những kể đánh đu cùng định mệnh t́m đường vượt biển.
Marcel, tên đầu sỏ, ra lệnh cặp thuyền vào bờ, cạnh một trại
tù bỏ phế để qua đêm. Loay hoay t́m một cành khô đốt lửa, chúng tôi bắt gặp
một ngôi mộ nhỏ cùng cây thánh giá gọt đẽo sơ sài, vùi dập dưới đám dây leo
chằng chịt. Nơi đây, tù nhân chết thường được vứt cho cá mập đớp gọn. Ngôi
mộ là một hiện tượng bất thường. Marcel vung thanh mă tấu gọt sạch rong rêu
trên cây thánh giá, trầm giọng bảo:
Linh mục Pierre đấy! Cũng là một tù khổ sai như tớ và các
cậu. Bất chợt, giọng anh ta chùng hẳn lại, hầu như th́ thầm:
Một sứ giả của Chúa.
Có thể nói
Marcel là tên bất trị trong số những tù nhân hung hăn nhất trong trại. Thân
thể lực lưỡng của hắn xâm đầy h́nh ảnh thô tục, mặt chằng chịt sau những
trận đánh nhau. Lần đầu tiên trong đời, chúng ta vừa thấy hắn biểu lộ nét
tôn kính.
Quây quần bên ngọn lửa bập bùng, bốn đứa chúng tôi nép ḿnh
sau làn khói cay sè, xua dạt đàn muỗi đen kịt lượn lờ chung quanh. Marcel
trầm ngâm đảo mắt nh́n cây thánh giá chơ vơ đến tội nghiệp bên ven rừng.
********************************
Tớ gặp cha
Pierre trên chuyến tàu chở những trọng phạm lưu đày sang quần đảo Guyane.
Chúng tớ không "ngửi" được ông ấy khi biết ông đă nhẫn tâm giết một bà lăo
góa bụa cư ngụ cạnh giáo đường. Chúng tớ thường gọi ông là "lăo thầy Tu lạc
đạo". Một sáng, người ta t́m thấy thi thể mụ góa Duval nằm sóng sượt trước
nhà, quần áo rắch tươm. Những vết chân c̣n lưu lại từ nhà mụ đến cổng giáo
đường, đôi giầy và chiếc áo ḍng loang lổ máu của cha chôn giấu ở khuôn viên
nhà nguyện là bằng chứng cụ thể bọn cướp trưng ra chống lại cha Pierre. Cha
nhận bản án chung thân, dù luôn khẳng định ḿnh vô tội.
Đến đảo, chúng
tớ được áp tải ngay đến trại Oraput nổi tiếng là khắc nghiệt. Tù phải lao
động trong đầm lầy, nước ngập đen x́ đến tận ngực, trên đầu muỗi vo ve như
sáo. Cha lao động cật lực như chúng tớ và không bao giờ phàn nàn. Xong
việc cha c̣n cố giúp những bạn tù thương tật khác. Năm sau cha được phân
công đến pḥng y tế thay cho tên vừa bị rắn độc mổ chết. Các cậu hẳn biết
đấy là công việc béo bổ: bán thuốc quinine với giá cắt cổ cho những tên đang
lên cơn sốt, ăn chận khẩu phần bồi dưỡng của những người ốm nặng... và c̣n
biết bao là những bóc lột khác. Với cha Pierre không c̣n cảnh mánh mung
trên xác chết. Đôi khi, cha "dập" chúng tớ một điếu thuốc cũng là để cho
một người tù đau ốm khác. Bọn tớ rất quư cha, cả những tên cai ngục ác ôn
cũng phải thay đổi thái độ trước con người trung thực ấy.
Khi trại Oraput
được lệnh đóng cửa v́ bệnh dịch, cha xin được di chuyển đến đảo Saint-Louis,
nơi biệt giam những tên bị hủi, một thế giới hoàn toàn cách ly với xă hội
con người. Hằng tuần, một tên cai ngục đáp ca-nô vứt bừa lên băi cát một
bao thực phẩm rồi chuồn thẳng. Gầy g̣ như cây đinh, nhưng cha vẫn chăm sóc
bọn người hủi không mệt mỏi.
********************************
Một hôm, người
ta mang đến cho cha tên Groscaillou. Nằm dài trên chiếc cáng, coi hắn không
c̣n tí ǵ là dáng dấp của con người. Vừa thấy linh mục mang ly sữa đến, hắn
hốt hoảng :
-
Không, không thể là cha Pierre
-
Anh biết tôi à? Cha dịu dàng hỏi.
-
Con là Groscaillou, người làm vườn trong nhà thờ lúc trước, hắn đáp.
Cha nh́n hắn thật lâu trước khi thốt nên lời.
-
Khốn khổ cho con. Chúa trừng phạt con thật nghiêm khắc.
Bọn hủi xum xít quanh tấm lều đổ nát, háo hức lắng nghe.
Giọng tên tội phạm th́ thầm như từ cơi âm vọng lại:
-
Chính tôi đă giết mụ góa Duval. Biết mụ vừa nhận một món tiền khá
lớn. Tối hôm đó, tôi khoác chiếc áo ḍng đánh cắp của cha và đến bấm
chuông. Thấy tà áo đen thấp thoáng, mụ tin tưởng vội ra mở cổng. Khi nhận
ra rơ mặt, mụ hăi quá định gào lên cầu cứu, buộc ḷng tôi phải siết cổ mụ.
Quay lại nhà nguyện tôi chạm mặt ngay với cha Pierre. Người biết tôi vừa
làm một cú dại dột. Sau khi nghe tôi xưng tội, cha khuyên tôi nên ra đầu
thú. Lúc bọn «cớm» đến bắt cha, dù nắm rơ bí ẩn của vụ án, cha vẫn tuân thủ
giới luật im lặng của Chúa. Chấp nhận một bản án chung thân như một tông đồ
tử đạo, không hé răng khai báo. Các cậu hăy giải oan cho cha để tôi ra đi
thanh thản.
-
Không cần thiết con ạ ! Hăy thành tâm khấn nguyện và
con sẽ được tha thứ. Cha từ tốn đáp.
Sáng hôm sau, các tù nhân bắt gặp thi thể Groscaillou ngoài
băi cát, bấp bênh theo triều sóng.
********************************
Sáu tháng trôi
qua, khi quyết định tự do của cha được gởi đến th́ đă quá muộn. Trước khi
mất, cha mong sẽ được chôn trên đảo, giữa những người bất hạnh mà cha hằng
chăm sóc. Chính những tên đại bàng đă kính cẩn an táng và dựng cho cha cây
thánh giá này.
Marcel ngừng kể, đăm chiêu nh́n ngôi mộ đơn sơ ở b́a rừng
rồi khẽ kết luận: một tấm ḷng vĩ đại.
Ngả người trên
thảm lá khô, tôi bâng khuâng nh́n ánh sao đêm nhẹ lung linh trên bầu trời
nhiệt đới, Gương thánh thiện của cha Pierre hầu như có mănh lực cảm hóa được
bốn tâm hồn đậm nét hận thù và tội lỗi: chúng tôi có cảm tưởng được cứu
chuộc và dung thứ. Chắn hẳn, với niềm tin vừa t́m lại được, chúng tôi sẽ
vững vàng đối mặt với vô vàn hiểm nguy và cái chết bất chợt đón chờ trong
chuyến du hành dài đăng đẳng trở lại với xă hội con người.
Trích
xuanha.net